آخرین هشدار دبیر شورای فضای مجازی به پیام‌رسان‌های خارجی

مراجعه ۲۴ ساعته کاربران ایرانی به شبکه‌ها و پیام‌رسانان خارجی، همچنین استفاده از محتوای فارسی تولید شده در آنها، نگرانی مسئولین را در پی داشته است. تا آنجا که با تعریف طرح‌های متفاوتی همچون «سما» سعی در اعمال نظارت بر محتوای تولید‌ شده در تمام درگا‌ه‌های اینترنتی کشور دارند. حال دبیر شورای فضای مجازی ضمن اعلام ضرب الاجل مجدد به شبکه‌های پیام‌رسان خارجی، به مدیران کانال‌های تلگرامی با بیش از ۵ هزار عوض هشداری اساسی داد.

تلگرام و اینستاگرام رعایت نکنند، محدودشان می‌کنیم

دکتر «ابوالحسن فیروزآبادی» در مورد فعالیت پیام‌رسان های خارجی گفت:

«درصورتی که این پیام رسان ها سیاست های ایران را رعایت نکنند، به ناچار سیاست محدودسازی این شبکه ها را درپیش خواهیم گرفت. بسیاری از این پیام‌رسان‌ها هم‌اکنون از رمز[گذاری] استفاده می کنند و این موضوع امکان پایش را به ما نمی دهد، بر این اساس طی مذاکره با پیام‌رسان‌های خارجی مانند تلگرام و اینستاگرام، از آنها خواسته‌ایم قابلیت‌های دیگری ایجاد کنند تا بتوانیم سیاست‌های صیانت از ارزش‌های اسلامی را در شبکه‌های پیام‌رسان محقق کنیم اما اگر این شبکه ها اقدام جدی به عمل نیاورند، ما راهی جز اعمال سیاست محدود کنندگی نخواهیم داشت.»

وی نظارت بر مطالب مخالف سیاست‌های کشور و همچنین محتوایی که با هدف تخریب منتشر می‌شوند و قصد بر هم زدن نظام اجتماعی را دارند، الزامی دانست. او بر این اساس به شبکه‌های پرکاربر فعال پشنهاد می کند که سرورهایشان را به داخل ایران منتقل نموده تا دچار مشکل نشوند:

«تاکید ما به کسانی که کار رسانه‌ای انجام می‌دهند این است که اگر دارنده گروه‌ها و کانال‌هایی با بیش از پنج هزار عضو در شبکه‌های خارجی هستند، به موازات فعالیت در این شبکه‌ها ، در یک پیام‌رسان داخلی نیز فعال باشند تا اگر مجبور به اتخاذ سیاست‌های محدودکنندگی شدیم، لطمه‌ای به کار آنان وارد نشود. درباره انتقال سرور شبکه‌های اجتماعی خارجی به داخل ایران نیز مذاکرات همچنان در حال انجام است.»

سرنوشت ۳۰۰۰ کانال «شامد» گرفته چه خواهد شد؟

نکته قابل توجه اینجاست که به گفته رئیس مرکز رسانه‌های دیجیتال، فعالیت ۳۰۰۰ کانال در تلگرام که یک پیام رسان محبوب خارجیست توسط وزارت ارشاد تأیید شده و آنها موفق به کسب کد «شامد» شده‌اند. این مهم نشان می‌دهد که تمام فعالیت‌های موجود در این پیام‌رسان‌ها مشکلی ندارند و تعداد کمی از آنهاست که مشکل‌زا هستند. در صورت محدود شدن و حذف فعالیت تلگرام و اینستاگرام همین چند کانال تایید شده که محتوای مطلوبی تهیه می‌کنند زیان کرده و بعلاوه باید دوباره روند جدیدی برای جذب مخاطب تعریف کنند.

«عباس منصورنژاد»، مدرس و پژوهشگر تولید محتوا در فضای مجازی معتقد است که تهدیدات پیام‌رسانان و شبکه‌های اجتماعی محبوب، بسیار کمتر از فواید آنهاست و محدود کردن آنها ضررهای غیر قابل جبرانی به بازار حوزه ICT کشور خواهد زد. وی در این باره به دیجیاتو می‌گوید:

«این اتفاق اعتماد بوجود اومده بین سه قشر مخاطب، تولید کننده و اسپانسر را به شدت از بین می‌ببرد. بسیاری از کارآفرینان به این شبکه‌ها برای فعالیت روی آورده‌اند که درصورت بسته شدن آنها، سرمایه خود را از دست داده، ورشکست خواهد شد و دیگر نخواهند توانست به ایجاد اشتغال و درآمدزایی بپردازند. با این اتفاق سیاست‌های توزیع مالی اسپانسر‌ها تغییر خواهد کرد و ترسی در آنها برای سرمایه‌گذاری در کسب‌وکارهای نوین این حوزه ایجاد خواهد شد.»

با بستن تلگرام، کاربران به سمت پیام‌رسان‌های بومی نخواهند آمد

وی معتقد است با توجه به تاریخچه مهاجرت کاربران از پیام‌رسانان خارجی از وی‌چت و وایبر به واتساپ و تلگرام، بستن شبکه‌های اجتماعی خارجی، مهاجرت کاربران ایرانی به نمونه‌های مشابه ایرانی را نتیجه نخواهد داد و تنها آرشیو ‌محتوای فارسی موجود در این شبکه‌ها را از بین خواهد برد.

چند وقتی است که زمزمه‌هایی درباره‌ی اعمال نظارت بر محتوای تولید شده مطرح می‌شود، صرف این مطلب و تاثیراتی  که در فرآیند تولید محتوا می‌گذارد قابل بحث است اما محدود نمودن و حتی حذف فعالیت پیام‌رسانان و شبکه‌های اجتماعی خارجی، به نوعی پاک کردن صورت مسئله خواهد بود.

این عمل ضمن از بین بردن بسیاری از موقعیت‌ها و دستاورد‌های بوجود آمده عملاً تمام پتانسیل موجود برای رونق کسب‌وکارهای این حوزه را از بین خواهد برد و نخواهد توانست توجه کاربران ایرانی را به پیام‌رسان‌های بومی جلب کند.