تحریم‌ جدید اپل: حذف اپلیکیشن انگلیسی زبان به دلیل ایرانی بودن توسعه دهنده

اپل سخت‌گیری خود را در رابطه با اپلیکیشن‌ها و توسعه‌ دهندگان ایرانی به مرحله جدیدی رسانده است. یک توسعه دهنده iOS شناخته شده در گفتگو با دیجیاتو اعلام می‌کند که اپلیکیشن انگلیسی زبانش صرفاً به دلیل ملیت ایرانی او که در واقع نوعی «ارتباط با ایران» است، از ورود به اپ استور منع شده. حال همین مسئله، می‌تواند این احتمال را به وجود بیاورد که اپل، اپلیکیشن‌های ساخته شده توسط هر ایرانی در هرکجای جهان را نیز به بهانه «ارتباط با ایران» حذف کند.

اپل در گذشته در چند مرحله اپلیکیشن‌ها و کسب‌وکارهای ایرانی را تحت فشار قرار داده بود. ابتدا اپلیکیشن‌هایی که درگاه پرداخت بانکی داشتند حذف شدند، سپس نوبت به حذف اپلیکیشن استارت‌آپ‌های بزرگ ایرانی از اپ‌استور رسید و در مرحله آخر نیز اپلیکیشن‌های فارسی زبان از اپ استور حذف شدند یا اجازه ورود پیدا نکردند. اما مرحله جدید که ایرانی بودن توسعه دهنده را هدف قرار داده است، این اجازه را به توسعه‌دهندگان ایرانی iOS نخواهد داد تا اساساً بتوانند در اکوسیستم اپل فعال باشند.

«سعید طاهری»، توسعه دهنده iOS در همین رابطه به دیجیاتو می‌گوید که مکالمه‌ تلفنی‌اش با کارشناس اپل در رابطه اپلیکشنی کاملاً انگلیسی زبان بوده که در خارج از کشور هم کارکرد خود را داشته است. به گفته او اپل وقتی اپلیکیشنی را پس از بررسی رد می‌کند، اگر شماره تماس خارج از ایران وجود داشته باشد، در صورت درخواست توسعه دهنده، تماسی برقرار می‌شود تا علت توضیح داده شود. طاهری در رابطه با تماس اپل و علت رد شدن اپلیکیشن انگلیسی زبانش به دیجیاتو می‌گوید:

«اپلیکیشن ما برای ۲۴ ساعت در حالت بررسی باقی ماند و سپس آن را رد کردند و گفتند به دلایل مربوط به تحریم‌ها نمی‌توانند این اپلیکیشن را منتشر کنند. از آنها پرسیدم اساساً چطور چنین ارتباطی کشف شده است؟ با من تماس گرفتند. در این تماس به من گفتند که ما دستورالعمل محکم داریم که اپلیکیشن‌هایی که به هر شکل به ایران مربوط می‌شوند را رد کنیم. وقتی از آنها پرسیدم چه چیزی در اپلیکیشن من به ایران مربوط است تا آن را بردارم که اپلیکیشن در اپ استور قرار بگیرد، آنها به من گفتند که شما ایرانی هستید و ایرانی بودن شما ارتباط با ایران محسوب می‌شود.»

این در حالیست که اپل از توسعه دهندگان خود مدارکی مربوط به ملیت را درخواست نمی‌کند. با توجه به همین مسئله، طاهری در پاسخ به این سوال که اپل این ارتباط و ایرانی بودن را چگونه تشخیص داده، می‌گوید: «این مسئله به چند سال قبل برمی‌گردد و من در خارج از کشور حساب بانکی داشتم و درآمد حاصل از فروش اپلیکیشن در اپ‌ استور به آن حساب واریز می‌شد. اپل مشخصات کامل‌تری از من را از بانک طلب کرده بود و من پاسپورت ایرانی را فرستادم و تا دو سال پیش هم مشکلی در پرداخت‌ها وجود نداشت. اما اپل به همین طریق و با توجه به سابقه، متوجه شده بود که من ایرانی هستم.»

طاهری می‌گوید اپل رسماً اعلام کرده این احتمال وجود دارد که تمام اپلیکیشن‌هایی که این توسعه دهنده در آینده می‌فرستد را هم رد کند: «به همین دلیل حساب کاربری توسعه‌دهنده من یک حساب سوخته است و هر اپلیکیشن انگلیسی را هم که توسعه دهم، اپل آن را در اپ استور منتشر نمی‌کند.»

آنچه مشخص است اینکه تحریم‌های اپل وارد مرحله جدیدی شده است. از سوی دیگر به نظر می‌رسد اپل تلاش بیشتری می‌کند تا توسعه دهندگان ایرانی را حتی برای انتشار اپلیکیشن‌های غیرفارسی هم تحت فشار قرار دهد. اما اکنون این سوال جدی مطرح است که آیا اپل صرفاً سابقه اشخاص را بررسی می‌کند یا به محتوای اپلیکیشن هم دقت دارد یا خیر. طاهری می‌گوید: «در پکیچی که ما برای اپل ارسال می‌کنیم، بالاخره زمان و موقعیت جغرافیایی مشخص می‌شود. این احتمال وجود دارد که هر اپلیکشنی که از داخل ایران برای انتشار در اپ استور به دست اپل می‌رسد را رد می‌کنند. این در حالی است که من اپلیکیشن‌هایی را می‌شناسم که کاملاً فارسی هستند و رد نشده‌اند چون از خارج کشور به دست اپل رسیده‌اند.»

او در پاسخ به این سوال که آیا این احتمال وجود دارد که همه ایرانی‌هایی که در هر کجای دنیا توسعه دهنده iOS هستند، با این مشکل مواجه شوند، می‌گوید: «در مکالمه خودم هرچقدر با آنها صحبت می‌کردم هیچ دلیل مشخصی برای رد کردن به جز همان مورد ایرانی بودن نمی‌آوردند. من دقیقاً از کارشناس اپل پرسیدم که با این استدلال اپلیکیشن هر شخص ایرانی را حذف خواهید کرد؟ که گفتند ایرانی بودن ارتباط با ایران محسوب می‌شود. جالب اینجاست که در همین روزها اپلیکیشن فارسی زبان منتشر و حتی آپدیت هم شده است. شک من بیشتر به پهنه جغرافیایی ایران است. یعنی به نظر می‌رسد اپلیکشنی که از ایران برای اپل ارسال شود، رد می‌شود، هرچند که اپلیکیشن انگلیسی زبان و غیر مرتبط با ایران باشد.»

آنچه بدیهی است اینکه اقدامات اپل در رابطه با ایران غیرقابل پیش‌بینی شده‌اند. این شرکت عملاً در حال بستن همه درها به سوی کاربران، توسعه‌دهندگان و البته کسب‌وکارهای ایرانی است. همه این اتفاقات در حالی می‌افتد که تیر ماه، مدیرعامل اسنپ در نامه‌ای سرگشاده به مدیرعامل اپل، اعلام کرد که شرکت در زمینه حذف اپلیکیشن‌ها، بدون اجبار قانونی به پیشواز تحریم‌ها رفته است. «ژوبین علاقبند» در همین نامه نوشته بود:

«اپل با فروش سالانه‌ی محصولاتش در ایران و درآمدزایی یک میلیارد دلاری‌اش از این بازار مشکلی ندارد، اما بعد از اینکه میلیون‌ها نفر به این برند اعتماد کردند یک شبه دسترسی‌شان را به اپلیکیشن‌های اساسی مختل می‌کند. اپ‌استور فروشگاهی نیست که محصولات دم‌دستی بفروشد بلکه یکی از عناصر اساسی اینترنت محسوب می‌شود که مسئولیت بزرگی نه تنها در قبال آمریکا، بلکه در برابر بشریت دارند. ‎لطفا این مسئولیت خطیر را بپذیرید و در تصمیم‌تان برای نادیده‌گرفتن حقوق بخشی از کاربران‌تان تجدید نظر کنید.»

در دو سال اخیر قانون‌گذاری گیج‌کننده اپل تبدیل به یک وضعیت بحرانی برای چندین میلیون کاربر ایرانی آیفون شده است. دیجیاتو در فروردین امسال همین مسئله را با اپل در میان گذاشته بود. پشتیبانی اپ استور در پاسخ گفته بود که اگرچه از کاربران ایرانی عذرخواهی می‌کند اما نمی‌تواند بگوید که چه زمان این مشکل حل خواهد شد: