آیا میانه‌روی تیم کوک می تواند مانع از سقوط اپل شود؟

همانطور که در خبرها آمده بود، اپل بهترین عملکرد سه ماهه را در تاریخ فعالیت خود به ثبت رساند. حال این سوال مطرح می شود که برنامه آتی این شرکت برای باقی ماندن در سر خط خبرها چیست؟

حقیقت این است که تیم کوک چالشی جالب را پیش روی خود دارد. بله تا به امروز، اپل از لحاظ فناوری، درآمد، سود، پذیرش عمومی و برانگیختن تحسین منتقدین تمامی رقبایش را شکست داده و به نظر می آید که دیگر قله ای برای فتح کردن نداشته باشد. اما آیا واقعا اینگونه است؟

در ادامه این مطلب با دیجیاتو همراه باشید.

باید بگوییم دست کم، نولان باشنل مؤسس آتاری که اینطور فکر می کند. او عنوان «پاداش مخترع» را برای شرایطی که کوک با آن دست و پنجه نرم می کند، برگزیده و گریزی آشکار به کتاب «دوراهی مبتکران» زده که به باورش اگر در سال 2015 شاهدش نباشیم یک سال پس از آن قطعا رخ خواهد داد و از این طریق قصد دارد به حلاجی چیزی بپردازد که در آینده انتظار وقوعش را می کشد.

«مسأله ای به نام «پاداش مخترع» وجود دارد که بر اساس آن شما می توانید بسته به نوع اختراعی که عرضه می کنید، سود هنگفتی را دریافت نمایید. پس از ارائه یک فناوری نوین، بسیاری به تقلید پرداخته و نمونه ای مشابه را می آورند، با این همه، آن فناوری به نام تان ثبت شده و به همین دلیل برند شما تصویر بهتری خواهد داشت.

آن پاداش معمولا عمری هشت ساله دارد و فکر می کنم که حالا این مدت به چهار سال تقلیل یافته است. اگر [اپل] همچنان به ارائه فناوری های نوآورانه و قابل توجه ادامه ندهد طولی نخواهد کشید که دیگر نتواند در ازای محصولاتش مبلغی هنگفت را از مشتری طلب کند و به بیان دیگر افت قیمتی قابل ملاحظه را در سبد کالاهای خود شاهد خواهد بود.»

نظریه جالبی است اما در آن مهارت واقعی اپل نادیده گرفته شده. شاید این شرکت از لحاظ نوآوری عملکرد خوبی را از خود نشان نداده باشد. در واقع توان کمپانی مورد بحث در بروز رسانی مستمر محصول سرنوشت سازش (آی فون مصداق خوبی برای این مدعی است) یا ارائه نسخه های مختلفی از آنها (در این جا ناخودآگاه نام آی پد و مک بوک به ذهن خطور می کند) قرار دارد که عاقبت به خلق یکم معجزه می انجامد و این موفقیت یک شبه به دست نیامده و حاصل حرکت آرام اما پیوسته این شرکت به سمت جلو است.

با در نظر داشتن پیش بینی های صورت گرفته در مورد عملکرد مالی اپل برای سه ماهه نخست سال 2015، حالا تمامی چشم ها به این شرکت دوخته شده و بسیاری می خواهند بدانند که برنامه های آن برای آینده چیست.

آیا این موفقیت دیگر تکرار نخواهد شد؟ آیا قرار است که اپل دوران تازه ای را آغاز نماید یا اینکه تنها در سه ماهه اخیر شاهد اوج اپل بوده ایم؟

منطق حکم می کند که در آینده یکی از این سه احتمال برای این شرکت رخ دهد: نخست آنکه انتظار می رود کمپانی مورد بحث مجددا اوج بگیرد و رکورد دیگری را برای عملکرد سه ماهه آتی اش به ثبت رسانده و موفقیت بالاتری را در مقایسه با بازه زمانی سال قبل خود کسب نماید؛ یا اینکه کسب و کارش به نوعی از رونق بیافتد و با افت محسوس فروش محصولاتش در قیاس با مدت زمان مشابه در سال قبل روبرو شود؛ در پایان هم پیش بینی می شود که این شرکت وضعیت کنونی اش را حفظ نموده و مجددا همین آمار و ارقام را بدست آورد.

حتما شما نیز خواهید پذیرفت که گزینه آخر عجیب ترینشان به نظر می رسد و اصلا علت مطرح نمودنش هم آن است که دو مورد قبلی را از یکدیگر متمایز نماید. دو احتمال نخست (یعنی اوج گیری یا افول اپل) هر دو به یک اندازه جالب توجه هستند اما امکان وقوع کدامیک از آنها بیشتر است؟ یک لحظه دست نگه دارید و صرفا به این فکر کنید که انتظار دارید کدامیک از این موارد رخ دهند. البته منظور این نیست که شما دوست دارید کدامیک رخ دهند بلکه هدف آن است که انتظارتان را بگویید.

اپل چگونه می تواند به رشد خود ادامه دهد؟

اوج گیری اپل

در سه ماهه آخر سال 2014، اپل کریسمس را داشت که طبیعتا باعث افزایش فروش آن شد. روشن است که در سه ماهه بعدی خبری از این فروش فصلی نخواهد بود و از این رو انتظار نمی رود که شاهد چنین موفقیتی در بازه زمانی ذکر شده باشیم.

بنابراین علیرغم آنکه احتمال می رود فروش دستگاه های موبایل این کمپانی با افتی قابل ملاحظه روبرو گردد، عقلانی تر آن است که عملکرد این شرکت را به صورت سال به سال مقایسه نماییم نه سه ماهه.

گزارشات عملکردی سه ماهه دوم اپل در سال 2014 میلادی کاملا با انتظارات تفاوت داشت؛ در این بازه زمانی شرکت مذکور درآمدی بالغ بر 45.6 میلیارد دلار را از آن خود نمود و سودی 10.2 میلیارد دلاری را به جیب زد که بخشی از آن حاصل فروش 43.7 میلیون عدد آی فون بود.

حالا کوپرتینویی ها به دو دلیل عمده می توانند در سه ماهه دوم سال 2015 عملکردی موفق را در حوزه فروش آی فون از خود نشان دهند: نخستین عامل افزایش حضور این شرکت در چین است.

این مسأله هم اکنون نیز باعث بالا رفتن فروش آی فون شده و باید به اطلاع تان برسانیم که شرکت مذکور تمام تلاش خود را به کار گرفته تا حضورش را در سرزمین پهناور اژدهای سرخ افزایش دهد.

سال جدید چینی، امسال، مصادف با سه ماهه نخست 2015 خواهد بود و به همین دلیل انتظار می رود که موفقیت در بازار آن کشور همچنان ادامه یابد.

دومین عامل به مسأله تولید قطعات و عرضه آی فون 6 پلاس مربوط می شود که در ظاهر، این امر هم اکنون به ثبات خوبی دست یافته.

بله، در زمان رونمایی این محصول، انبارهای اپل با محدودیت روبرو بودند اما دیگر اینگونه نیست و از همین رو انتظار می رود که شاهد بالا رفتن آمار فروش این نسخه از آی فون باشیم.

از طرف دیگر، آمارها نشان می دهند که مدل های 64 گیگابایتی آی فون در قیاس با انواع 32 گیگابایتی آن، طرفداران بیشتری دارند و به همین دلیل انتظار می رود که سود متوسط حاصل از فروش این محصول به خاطر این دو دلیل بالا رود.

اما در طول این سه ماهه، اپل باید همچنان حضورش را در رسانه ها حفظ نماید و نام خود را مطرح کند. شایعه برگزاری مراسم معرفی آی پد پرو و مک بوک ایر جدید در پایان ماه فوریه (یعنی نهم اسفند ماه) این فرصت را در اختیار تیم کوک قرار خواهد داد تا در مقابل چشمان رسانه ها از موفقیت آی فون دفاع نماید.

افزایش ادامه دار پذیرش عمومی و فروش بالای این محصول نقشی بسیار کلیدی در موفقیت شرکت سازنده اش دارد. مردم می خواهند «درست ترین اسمارت فون» را خریداری نمایند و استمرار بازار یابی خرد این شرکت که می گوید هر کسی آی فون می خرد، همه نوع اپلیکیشنی برای آن فراهم است و این محصول می تواند عملکرد بسیاری خوبی را با نرم افزار (iOS 8.2  که احتمالا 12 فروردین 94 رونمایی می شود) و سخت افزار (احتمالا اپل واچ) آتی از خود نشان دهد، در نهایت اطمینان کافی را به مخاطبان آن خواهد داد.

مسیر شکست اپل

افول اپل

اما در سوی دیگر این معادله چه قرار دارد؟ چه چیز باعث افول اپل خواهد شد (مجددا قصد داریم عملکرد آن را با سه ماهه دوم سال 2014 مقایسه نماییم).

یکی از بحث هایی که عموما در این رابطه مطرح می شود آن است که اصلی ترین (و شاید تنها) دلیل برای موفقیت سه ماهه اخیر این شرکت و فروش بالای اسمارت فون هایش تقاضای زیاد کاربران اپل برای آی فونی با نمایشگر بزرگ تر بود.

سال های می گذشت و مشتریان مدل جدید آی فون را خریداری نمی کردند تا اینکه تیم کوک دل را به دریا زد و تصمیم گرفت که «نمایشگرهای بزرگ تر» را امتحان نماید.

حالا دیگر همه این افراد آی فون جدید با نمایشگر بزرگ را خریده اند و انتظار می رود که شاهد افت قابل ملاحظه ای در فروش آن باشیم.

این نظریه نیز در نوع خود می تواند جالب باشد با این همه، هم عقل سلیم و هم داده های موجود خلافش را ثابت می کنند.

اگر واقعا اینطور است، چه افرادی مدل های 5، 5S و 5C را در سال های اخیر به خانه بردند؟ در این ایده همچنین قراردادهای دو ساله ای که بخش کثیری از کاربران این اسمارت فون را پایبند به خود کرده در نظر گرفته نشده است.

به علاوه از این نکته هم نباید غافل شد که در سه ماهه گذشته، هنوز هم موجودی کافی از مدل iPhone 6 Plus در انبارهای اپل تأمین نشده بود و با مرتفع گشتن این محدودیت ها، تردیدی نیست که فروش آی فون همچنان بالا خواهد رفت.

این را نیز باید به خاطر داشته باشید که فروش این اسمارت فون در سه ماهه دوم سال همواره پایین تر از میزان فروشش در سه ماهه نخست است و علت هم همان موضوع تغییر فصلی و افزایش فروش به خاطر کریسمس است.

حال پرسش اینجاست که آیا فروش این محصول پایین تر از رقم 43.7 میلیون خواهد آمد؟ با در نظر داشتن حباب بازاریابی و فروش خوبی که اپل در سه ماهه قبلی تجربه کرد به نظر نمی آید که چنین امری رخ دهد. موفقیت موفقیت می آورد.

در واقع، کند شدن فروش آی فون، نیازمند نوعی اثر بیرونی است که احتمال آن نیز همواره وجود دارد؛ حال این اثرگذاری می تواند به واسطه مسائل امنیتی در ارتباط با Apple Pay و ورود نرم افزاری مخرب به تلفن های هوشمند خیل عظیمی از کاربران رخ دهد و اعتماد آنها را سلب نماید یا از هر طریق دیگری، در هر صورت همواره «شرایط ناخوشایند» وجود دارند.

اما این مسأله در مورد هر پلتفرمی صدق می کند و بر همگان نیز ثابت شده که اپل از صلاحیت کافی برای پیشگیری از بروز چنین مسأله ای برخوردار است (هرچند عدم ارائه آپدیت برای برخی از باگ های آزاردهنده iOS نظیر GMT Calendar مسأله ایست که نمی توان از آن چشم پوشی کرد).

آنچه می تواند به سقوط اپل بیانجامد از دست دادن اعتماد مشتریانش است. همانطور که گفته شد شانس آنکه آی پد پرو و مک بوک ایر جدید در سه ماهه دوم سال 2015 از سوی اپل معرفی شوند بسیار بالاست.

حال اگر این دو محصول نتوانند با اقبال خوبی روبرو گردند (یا اینکه مورد انتقاد کاربران قرار گیرند) شانس آنکه تا حدودی از جلال و جبروت اپل کم شود، وجود دارد.

و علیرغم آنکه این مسأله، عملکرد اپل در سه ماهه دوم سال را تحت تأثیر قرار نخواهد داد، استقبال کم رنگ کاربران از اپل واچ نیز می تواند عاملی برای تشدید افول اپل باشد.

البته باید این را هم بگوییم که انتظار نمی رود همه این مسائل تنها در یک بازه زمانی سه ماهه نمایان شوند. به بیان دیگر اثر سناریوهای یاد شده در بالا در مدت یک سال یا بیشتر رؤیت خواهند شد چراکه در آن زمان قراردادهای موبایل به اتمام رسیده و محصولات جدیدی برای جایگزین شدنشان وارد بازار خواهند شد.

در صورتی که این پیش بینی ها رنگ واقعیت به خود بگیرند احتمالا شاهد افول قابل توجه اپل بیش از یک سال دیگر خواهیم بود.

اما اگر این شرکت مراقب نباشد، ممکن است که در سه ماهه بعدی، آن بذرها به صورتی نادانسته کاشته شوند.

کدامیک رخ خواهند داد. پرواز یا سقوط؟ تنها یک راه برای دانستن این امر وجود دارد...

تنها راه، سر پا ایستادن اپل است

تصور می شود که اپل همچنان در مسیر رشد باقی بماند و شرکت مورد بحث عملکردی قابل توجه را در سه ماهه دوم امسال نسبت به بازه زمانی مشابه در سال قبل از خود نشان دهد.

با وجود آنکه بعید به نظر می رسد کوپرتینویی ها به رقم فروشی برابر یا بالاتر از سه ماهه نخست سال دست پیدا کنند، انتظار می رود که عملکرد این شرکت در سه ماهه دوم، روندی صعودی را طی کند.

البته باز هم باید تأکید کنیم که قرار نیست اپل در سه ماهه دوم سال جدید رکورد شکنی کند، با این همه، می توان خوش بین بود که در مقایسه با بازه های زمانی مشابه در سال های قبل بهترین عملکرد را از خود به نمایش بگذارد و کسی چه می داند شاید این بازه زمانی، دومین یا سومین فصل تاریخی این شرکت باشد.

حرف و حدیث ها با این مضمون که اپل به یکباره از صحنه روزگار محو خواهد شد یا سلطه خود را بر بازار از دست می دهد، به نظر تا حدودی مغرضانه بوده و کمتر بر پایه حقایق استوار است.

تصمیم گیری در این رابطه که اپل تا چه اندازه در سه ماهه دوم سال 2015 قوی ظاهر می شود اندکی دشوار است (و شمار کمی از تحلیلگران رقم فروشی نزدیک به رکورد 74.5 میلیون عدد آی فون را برای این شرکت پیش بینی کرده اند) با این همه، اپل باز هم قدرتمند ظاهر خواهد شد.

حقیقت دیگری که در این رابطه وجود دارد آن است که در حال حاضر رقیب قدری برای این شرکت وجود ندارد. هم اکنون طیف گسترده ای از تولید کنندگان محصولات اندرویدی بر سر سودی اندک با یکدیگر می جنگند و عملکردشان وابسته به چیپست هایی است که با عجله وارد بازار شده و یا اینکه در گرو سخت افزارهایی ضعیف است.

سونی یکی از شرکت هایی است که تلاش دارد امکاناتی قابل توجه را با قیمتی متوسط (با در اختیار داشتن نیروی انسانی کمتر و البته افت سود) به جهانیان عرضه نماید و به نوعی خود را از این رقابت کنار کشیده است.

نام دیگر، شیائومی است که تنها 6 ماه از عمر پرچمدار آن یعنی Mi 4 می گذرد و می توان گفت که این شرکت چینی تمرکز خود را روی حوزه ای کاملا متفاوت از اپل قرار داده که همانا فروش بالا با حاشیه سود کم است.

در پایان به سامسونگ می رسیم که پرچمدار آتی خود با نام گلکسی S6 را تا ماه مارس (اسفند 1393) رونمایی نخواهد کرد و آن نیز به صورت بالقوه تا اوایل اردیبهشت ماه 1394 قابل خرید نخواهد بود.

با این تفاسیر، اپل حالا در بهترین وضعیت خود قرار دارد. فروش محصولات کوپرتینویی ها بالاست و بخت به آنها رو کرده. این روزها به دست هر یک از اطرافیان تان که نگاه کنید می توانید محصولات این شرکت را ببینید.

در کنار این مسأله، چرخه های بازاریابی مختلفی به لطف تلاش های کارشناسان اپل در جریانند. به علاوه، حضور تبلیغاتی پر رنگ آن و تحسین منتقدین، نامش را بر سر زبان ها انداخته و تنها مسأله ای که می تواند مانع از پیشرفت آن شود، غرور و تکبر این شرکت است.