چرا محاسبه سود دقیق شرکت های وارد کننده خودرو با ارز دولتی ممکن نیست؟ + جدول

حدود دوازده سال از آزاد شدن واردات خودرو در دوره اخیر می گذرد و در هفته های اخیر که با ممنوعیت واردات و ماجرای تخصیص ارز دولتی مواجه شده ایم، بار دیگر پرونده نحوه قیمت گذاری این خودروها در ایران اذهان عمومی را درگیر کرده است. امروز و در پی اقدام بانک مرکزی برای اعلام اسامی شماری از شرکت های مشمول دریافت ارز دولتی، سوال دیگری توسط افکاری عمومی مطرح شده است که به میزان اختلاف در قیمت تمام شده خودروهای وارداتی و قیمت فروش نهایی این خودروها در بازار مربوط می شود. اما واقعیت این است که برخلاف بازار گوشی و لپ تاپ، برآورد قیمت در بازار خودرو به هیچ عنوان ساده نیست و همین امر نیز ارزیابی میزان صداقت شرکت های وارد کننده را با اخلاف مواجه کرده است.

برای روشنگری بیشتر در این زمینه، چند نمونه از مشکلات موجود در براورد قیمت را توضیح خواهیم داد.

1- مشخص نبودن قیمت خرید خودرو

طبیعتا خرید تعداد زیادی خودرو نیاز به سرمایه کلانی دارد و خودروسازان و نمایندگان فروش منطقه ای ایشان نیز به خوبی به این مسئله آگاهند. بنابراین در بسیاری موارد قیمت خرید خودروهای وارد شده به ایران از قیمت نمونه های تک فروشی صفر کیلومتر در بازار کشورهای مطرح جهان کمتر است. به خصوص که در عموم بازار های بزرگ جهان، قیمت خودرو با احتساب مالیات و عوارض مربوطه اعلام می شود که شامل حال خودروهای صادراتی (وارداتی به ایران) نخواهند شد.

از این رو شاید بر روی کاغذ قیمت فروش یک میتسوبیشی میراژ در ایالات متحده در حدود 12 هزار دلار باشد، اما در عمل با توجه به فعالیت نیمه رسمی نماینده میتسوبیشی در ایران، احتمال خرید این خودروها با قیمت بسیار پایین تر دور از ذهن نیست و همین امر باعث می شود تا قیمت محاسبه شده خودرو برای مصرف کننده ایرانی حتی علیرغم تمام تعرفه های موجود، چندان سرسام آور نباشد.

2- مبهم بودن تعرفه های واردات در سال 96

همانطور که احتمالا در جریان هستید، در تیرماه سال 96 به یکباره شاهد بسته شدن سایت ثبت سفارش خودرو برای 6 ماه تمام بودیم و همین مسئله ترخیص بسیاری از خودروهای وارد شده با تعرفه 45 درصدی را با اخلال مواجه کرد. این درحالیست که پس از باز شدن مجدد سایت ثبت سفارش گمرک، تعرفه عموم خودروهای وارداتی تا 75 درصد افزایش یافت و همین امر باعث شد تا شکاف قیمتی عظیمی بین خودروهای ترخیص نشده از گمرک (مربوط به واردات با تعرفه های قبلی) و خودروهای ثبت سفارش شده جدید ایجاد شود. همین عامل در نهایت اثر گذاری خود را در ابتدای امسال در بازار نشان داد، به شکلی که قیمت برخی خودروها بیش از سایرین افزایش یافت و وارد کنندگان دلیل این امر را واردات خودروها با تعرفه جدید عنوان می کردند، این درحالی بود که قیمت خودروهای قدیمی صرفا متناسب با افزایش نرخ ارز بالا رفته بود.

3- نامشخص بودن هزینه برخی عوارض و تعرفه های واردات خودرو

هزینه اسقاط خودرو فرسوده برمبنای میزان مصرف سوخت از سال 2013 تاکنون از جمله چالش های واردات خودرو بوده است. در شرایط ماه های اخیر نیز هزینه اسقاط هر خودرو به شکل متغییر بین 2.5- 4.5 یا حتی 6 میلیون تومان توسط وارد کنندگان مختلف اعلام شده است و همین امر می تواند توجیه کننده چندین میلیون تومان اختلاف قیمت خودروها در بازار باشد.

4- تغییر مداوم قوانین گمرکی و عوارض جانبی واردات خودرو

اگر مروری بر تغییر تعرفه واردات خودروهای هیبریدی از 5 درصد به 55 درصد و کاهش مجدد به 15 درصد داشته باشیم، به خوبی متوجه میزان تغییرات قانون طی چند ماه اخیر خواهیم شد. جالب تر آنکه گمرک کشور چند هفته قبل از ممنوعیت واردات خودرو، بار دیگر اعلام کرد که خودروهای هیبریدی نیز مانند سایر خودروهای وارداتی به دلیل استفاده از سوخت بنزین مشمول 10 درصد عوارض ویژه سال 97 می شوند و بنابراین در نهایت رقم تعرفه گمرکی وارداتی خودروهای هیبریدی به 25 درصد افزایش یافت. مشابه این رویه در خصوص بسیاری از هزینه های متغییر دیگر در پروسه واردات خودرو نیز دیده می شود.

5- ایجاد بازار سیاه برای فروش خودرو

شاید با خواندن این مقاله این پرسش برایتان مطرح شود که در این آشفته بازار ارز و سکه و موبایل.....وارد کنندگان خودرو چطور ممکن است که تافته جدا بافته باشند و بدون کسب سودهای کلان در این صنعت فعالیت نمایند؟ پاسخ را باید در توانایی وارد کنندگان در ایجاد بازار سیاه به صورت عمدی جستجو کرد. در واقع فعالیت صنعت خودرو نیازی ندارند تا با افزایش قیمت رسمی برای خود چالش ایجاد کنند. چرا که در بازار بی حساب و کتاب خودروهای وارداتی بسیاری از شرکت ها می توانند با اعلام قیمت رسمی به شکلی مناسب و فروش خودرو در بازار سیاه خود خواسته، به کسب سود های نجومی بپردازند و البته که ردگیری چنین کاری به مراتب از پیگیری گران فروشی آشکار سخت تر خواهد بود.

جدول حدودی قیمت تمام شده خودروهای وارداتی

با تمام این اوصاف ما تلاش خود را بکار بسته ایم تا با استفاده از قیمت فروش بین المللی خودروها و موارد روشن از تعرفه ها و حقوق گمرکی، تخمینی از قیمت تمام شده خودروهای وارداتی برای شرکت های فعال در این حوزه را ارائه دهیم. در جدول زیر می توانید مقایسه ای بین قیمت تمام شده تخمینی و حدودی را در برابر قیمت فروش خودروها توسط شرکت را مشاهده فرمایید.